Jak rozpoznać bezpieczne adresy w Internecie?

Co to jest „domena”?

Kiedy wpisujesz adres strony w przeglądarce, widzisz coś takiego:
www.gov.pl albo www.allegro.pl.
Ta końcówka po kropce – .pl, .gov.pl, .com – to właśnie domena.

Domena mówi Ci, do kogo należy strona i czy możesz jej zaufać.
To trochę jak nazwisko na skrzynce pocztowej – od razu wiesz, kto jest właścicielem.

Dlaczego to ważne?

Bo oszuści potrafią zrobić stronę, która wygląda identycznie jak prawdziwa.
Zmienią tylko kilka literek w adresie – i już mogą wyłudzić Twoje dane.
Dlatego zawsze warto sprawdzić domenę przed kliknięciem w link.

Warto wiedzieć, jak wyglądają bezpieczne adresy w Internecie, aby nie dać się oszukać fałszywym stronom.

Jak rozpoznać bezpieczne adresy w Internecie?

Domeny, którym możesz zaufać

Najbardziej bezpieczne są strony, które kończą się na .gov.pl – to oznacza, że należą do państwa lub urzędu (z j. ang. government = rząd)
Tylko takie adresy są prawdziwe i bezpieczne.

Przykłady:

• gov.pl – główny portal rządowy
• pacjent.gov.pl – e-recepty, skierowania i Twoje konto pacjenta
• zus.gov.pl – Zakład Ubezpieczeń Społecznych
• mobywatel.gov.pl – aplikacja mObywatel

Inne popularne i bezpieczne końcówki

• .pl – polskie firmy i sklepy, np. allegro.pl, empik.pl
• .com – duże międzynarodowe strony, np. google.com, youtube.com
• .org – fundacje i stowarzyszenia, np. panoptykon.org
• .edu.pl – szkoły i uczelnie

Na co uważać

Niektóre końcówki pojawiają się w stronach, które mogą być fałszywe lub podejrzane:
.info, .xyz, .top, .click, .live
Nie oznacza to, że każda taka strona jest zła – ale jeśli ktoś prosi Cię tam o dane, numer PESEL czy hasło, nie podawaj ich!

Zawsze przed wpisaniem danych na stronie sprawdź, czy adres zaczyna się od „https://” oraz czy obok widzisz symbol kłódki 🔒. Oznacza to, że połączenie jest szyfrowane i bezpieczne.

Uważaj na strony bez kłódki 🔒 w adresie, oraz na te bez literki “S” – „http://”.

Na stronach bez tego zabezpieczenia nie podawaj ważnych informacji!

Jak się chronić

1. Zawsze sprawdzaj, jak kończy się adres strony (szukaj literki -s)
2. Jeśli nie widzisz .gov.pl – upewnij się, czy to naprawdę urząd.
3. Nie klikaj w linki z SMS-ów i e-maili, które wyglądają podejrzanie.
4. W razie wątpliwości zapytaj kogoś bliskiego lub doradcę cyfrowego.

Słówka

Domena internetowa – to końcówka adresu strony (np. gov.pl). Pokazuje, kto ją prowadzi – urząd, firma czy osoba prywatna.

Phishing – próba oszustwa, która polega na podszywaniu się pod znane instytucje.

Kłódka w adresie strony 🔒 – symbol kłódki widoczny przy adresie strony w przeglądarce oznacza, że połączenie z tą stroną jest szyfrowane i zabezpieczone protokołem SSL/TLS. Dzięki temu wprowadzone dane, np. hasła czy numery kart, są chronione przed podglądaniem przez osoby trzecie. Trzeba jednak pamiętać, że kłódka nie jest gwarancją uczciwości strony — oznacza tylko bezpieczne połączenie, a nie wiarygodność właściciela strony

Zrób to od razu

Wejdź na stronę, z której często korzystasz – np. do swojego banku lub na pacjent.gov.pl – i sprawdź, jak wygląda jej adres.
Zapisz go sobie, żeby następnym razem nie dać się nabrać na fałszywą stronę.

Powiedz komuś o tym

Podziel się tą wiedzą z kimś bliskim – przyjacielem, sąsiadką, kolegą. Porozmawiaj z rodziną.
Powiedz, że warto zawsze sprawdzać 3 rzeczy:

domenę,

kłódkę 🔒

i literkę „s” w adresie https://

Jedno zdanie może uchronić kogoś przed oszustwem.

Poczytaj więcej

Internet to dziś nieodłączna część życia, ale to także przestrzeń pełna pułapek i oszustw. Publikacja od NASK – poradnik „#Halo! Tu cyberbezpieczny Senior!” pomoże Ci bezpiecznie korzystać z sieci, rozpoznawać fałszywe strony, rozumieć znaczenie symbolu kłódki i „s” w adresie https oraz wskazać, które domeny są godne zaufania. Dzięki praktycznym wskazówkom i prostym przykładom zyskasz spokój i pewność, że Twoje dane są bezpieczne w sieci.