„Fajny”, „czadowy”, „git”, „odjazdowy” – te słowa kiedyś krążyły po szkolnych korytarzach, podwórkach i domowych pokojach. Były znakiem rozpoznawczym młodości i sposobem na powiedzenie „to jest nasze”. Dorośli nie zawsze nadążali, ale wcale nie musieli.
Dziś młode pokolenie mówi inaczej. W rozmowach i w Internecie pojawiają się słowa takie jak „cringe”, „sus” czy „rel”. Brzmią obco, czasem zabawnie, czasem zagadkowo. Za nimi kryją się jednak bardzo znajome emocje – zachwyt, dystans, zażenowanie, potrzeba bycia razem.
Ten artykuł to krótka podróż przez zmieniający się język codziennych rozmów. Nie po to, by nadążać za modą, ale by z ciekawością spojrzeć na to, jak różne pokolenia – dawniej i dziś – mówią o tym, co dla nich ważne.
Z życia wzięte
„W latach 70. mówiło się czadowo na coś super, a jak ktoś był bez polotu, to był burak. Dziś wnuczka mówi, że ktoś taki to dzban, a coś żenującego to mega cringe. Za to wnuczek mówi: To było o-pe, kiedy coś naprawdę mu się podobało. W gruncie rzeczy szybko wiadomo, czy coś się komuś podoba, czy wręcz przeciwnie. A jak jakieś słowo jest niejasne, to po prostu pytam.”
Janusz (67 lat)
Poniższy słowniczek międzypokoleniowy pomaga sprawdzić, dopytać o znaczenie słów i uniknąć nieporozumień w codziennych rozmowach.
Słowniczek międzypokoleniowy – dawne i współczesne słowa
Ten słowniczek międzypokoleniowy pokazuje, jak zmieniają się słowa, ale sens rozmów między pokoleniami pozostaje ten sam.
Przykłady dawnych słów młodzieżowych
- Git – coś świetnego, w porządku
- Odjazdowy – wyjątkowo dobry, emocjonujący
- Szpanować – popisywać się
- Sus – (ang. suspicious – podejrzany) – podejrzany, podejrzane zachowanie
- Zgrywus – żartowniś
- Zadyma – zamieszanie, kłótnia
A oto odpowiedniki w dzisiejszym slangu młodzieżowym
Kliknij w strzałkę po wyjaśnienia:
Git
spoko, kozackie, sztos, fire (coś świetnego, w porządku).
Odjazdowy
sztos, kozak, przekozak, mega (wyjątkowo dobry, emocjonujący).
Szpanować
flexować, flexić, lansować się (popisywać się).
Zgrywus
bekowy typ, śmieszek, gość od beki (żartowniś).
Zadyma
drama, spina, amba (konflikt).
Ciekawostka
Młodzieżowe słowo roku
Dawniej i dziś młodzież używa języka, by pokazać swoją tożsamość. Zmieniają się słowa, ale nie chęć odróżnienia się od dorosłych. W latach PRL źródłem inspiracji była muzyka (hipisi, bigbitowcy), dziś, Internet, gry i media społecznościowe.
Pierwsze „słowo roku młodzieży” w Polsce wybrano w 2016 roku.
Słownik slangu i mowy potocznej
Jeśli podczas czytania lub rozmów trafiasz na słowo, które brzmi obco albo ma niejasne znaczenie, warto sięgnąć do sprawdzonego źródła. W Internecie istnieją miejsca, które pomagają zorientować się w zmieniającym się języku codziennych rozmów – zwłaszcza tym używanym przez młodsze pokolenia.
Polecane źródło
Słownik slangu i mowy potocznej
Miejski.pl – największy w Polsce internetowy słownik slangu i mowy potocznej. Tworzony przez użytkowników, dobrze oddaje to, jak język zmienia się w codziennych rozmowach i w Internecie.
Warto pamiętać: definicje na stronie mają charakter potoczny i środowiskowy. To samo słowo może znaczyć coś innego w zależności od kontekstu, wieku rozmówców lub miejsca, w którym jest używane.
Poczytaj także
Inne materiały, które mogą Cię zainteresować
Emoji – obrazkowy język Internetu
Co oznacza serduszko, kciuk w górę albo buźka ze łzami śmiechu? Poznaj język emoji, sprawdź znaczenie popularnych symboli i przekonaj się, jak pomagają wyrażać emocje w internetowych rozmowach.
Czytaj dalej →Rolki w Internecie – krótkie filmiki, które rozruszają rodzinę
Co to są rolki i dlaczego tak często pojawiają się w rodzinnych rozmowach? Poznaj krótkie filmiki internetowe, dowiedz się, co oznacza skrót ROTFL, i odkryj pomysły na wspólną zabawę z bliskimi.
Czytaj dalej →Grupa rodzinna w komunikatorze
Chcesz być bliżej rodziny, nawet gdy dzielą Was kilometry? Dowiedz się, jak stworzyć wspólną grupę w komunikatorze, wymieniać wiadomości, zdjęcia i emoji oraz podtrzymywać codzienny kontakt z bliskimi.
Czytaj dalej →